مسایل حقوقی ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی از جمله مواردی است که ذهنیت قشری از زنان ایرانی را به خود مشغول کرده است.

زنان اغلب از خود می پرسند که چرا اگر یک زن ایرانی بخواهد با یک مرد خارجی ازدواج کند، باید از وزارت کشور اجازه بگیرد و چرا پس از ازدواج، همسر و فرزندانش تبع? ایران نمی شوند؟سووالاتی از این دست که مربوط به حقوق زنان بوده و همواره نیمی از جامعه در پی شنیدن جواب آن هستند .

تابعیت زن ایرانی پس از ازدواج با مرد غیر ایرانی از مشکلات این ازدواج است که بحث تابعیت در کشور ما دلایل متعدد نظیر ملاحظات جمعیتی دارد.

اعطای نامحدود تابعیت، با توجه به افزایش جمعیت کشور ناسازگار بوده و از این لحاظ به نفع کشور نیست.
همچنین سیاست های امنیتی از دیگر دلایل این امر است و در قانون قید شده که اعطای نامحدود تابعیت به اتباع بیگانه با ملاحظات امنیتی کشور ناسازگار است.

بر اساس آموزه های دینی و قوانین داخلی کشور، وحدت خانواده از اساسی ترین امور تلقی می‌گردد که به نظر می‌رسد در ازدواج با فرد بیگانه و در پذیرش تعدّد تابعیت، زندگی خانوادگی در موارد حادی نظیر بروز جنگ، منازعات سیاسی بین کشورها و… دچار تزلزل خواهد شد.
به نظر می‌رسد اصل بحث محدودیت در اعطای تابعیت، مساله نامعقولی نباشد و بر اساس قوانین داخلی، زنان ایرانی در هنگام ازدواج با مرد خارجی، ملزم به گرفتن مجوز از وزارت کشور هستند.

در این حالت؛ وزارت کشور مرد معرفی شده ، قوانین کشورمتبوعش و همچنین عدم سوء پیشینه کیفری او را بررسی کرده و در صورت تأیید، برای ازدواج زن ، مجوز صادر می‌کند.

این قانون به نوعی حمایت از حقوق زنان به حساب آمده و زن، ضمن اطلاع از نظام حقوقی کشور متبوع مرد، به سرنوشت تابعیتی خود آگاه می شود.

به عنوان مثال بر اساس نظام حقوقی افغانستان، زن بیگانه ای که با مرد افغانی ازدواج می‌کند، تابعیت خودش را از دست می‌دهد. بنابراین در مجوزی که وزارت کشور برای ازدواج زنان صادر می کند، تضمین های حقوقی لازم را ( نظیر نفقه و مهریه) که در نظام حقوقی مرد موجود نیست، از او می گیرد.

مشکل از جایی ناشی می‌شود که زنان برای ازدواج خود از وزارت کشور مجوزی نگیرند و ازدواج هایشان، غیر قانونی محسوب شود. البته اخیراً با قانون مصوب مجلس تحت عنوان «تعیین تکلیف زنان ایرانی که شوهران خارجی دارند»؛ زنانی که پیشتر بدون مجوز اقدام به ازدواج کرده و صاحب فرزندانی شده اند، این امکان تا حدودی فراهم شده که بتوانند برای خود و فرزندانشان تابعیت ایرانی بگیرند.

ملاحظاتی که در خصوص محدودیت ازدواج زنان ایرانی با مردان بیگانه مطرح است ، در خصوص ازدواج مردان ایرانی با زنان خارجی نیز وجود داشته و به نظر می‌رسد باید قانون در این زمینه نیز محدودیت های لازم را اعمال کند. البته چنین محدودیت هایی در برخی موارد؛ نظیر منع ازدواج مردان ایرانی شاغل در کنسولگری ها با زنان خارجی وجود دارد.

اما بهتر است که کشور ما محدودیت در ازدواج با اتباع بیگانه را در خصوص مردان و زنان به یک میزان لحاظ کند.