• تاریخ : ۱۷ام آذر ۱۳۹۶
  • موضوع : مجله

پایین بودن تيتر بتا در هفته پنجم بارداری/ مقدار بتا هر ۴۸ ساعت ۲ برابر می شود!

در هفته‌های چهارم تا ششم بارداری مقدار هورمون بتا اچ سی جی (BHCG) هر ۴۸ ساعت در بدن دو برابر می‌شود. توجه داشته باشید که اگر این افزایش به زیاد از سه روز طول کشید احتمال بارداری خارج از رحم وجود دارد و باید بررسی شود … در اغلب موارد انجام تنها یکبار آزمایش بتا برای اندازه‌گیری هورمون اچ سی جی کافی نیست. در مواردی که در سلامت بارداری شکی وجود دارد، باید این آزمایش تعداد بار و با فاصله از هم انجام گیرد …


سلام من ۳۳ ساله هستم سابقه سقط در ۶ هفتگی داشتم ساک حاملگی دیده انجام گرفت ولی جنینی دیده نانجام گرفت بعد از یک سال مجدد باردار انجام گرفتم آخرین پریود من ۱۵ آبان بوده امروز که ۱۶ آدر هست آزمایش تیتر بتا دادم ۱۱۵ بود فقط روز ۱۱ یه قطره لکه بینی قهوه ی داشتم خیلی نگرانم شنبه محدد برای آزمایش بتا اقدام میکنم سوالم اینه تیتر بتا من نیکوه برای بعضی ها خیلی بالاتره در حاملگی قبلی تیتر بتا ۱۱۳ بود که ۴۸ ساعت بعد به ۴۰ رسید الان فقط بعضی موقعها سمت رهستم کمی تیر میکشه و بعد نیکو میشه …



***


آزمایش بتا یکی از آزمایشاتی هست که برای تشخیص بارداری از آن هستفاده می‌شود. اما بتا چیست؟ بتا در واقع بخشی از هورمون HCG هست. حال ممکن هست این سوال برای شما پیش آید که هورمون HCG چیست؟! 


هورمون HCG هورمونی هست که در دوران بارداری توسط جفت تولید می‌شود و پس از برقراری ارتباط خونی بین مادر و جنین در گردش خون مادر وارد می‌شود و قابل سنجش می‌گردد. وظیفه‌ی این هورمون (hcg) نگهداری از جسم زرد هست که تولید هسترادیول و پروژسترون می‌کند. (جسم زرد (Corpus luteum) توده‌ی سلولی متایمی در تخمدان خانم‌های بارور هست که هورمون‌های پروژسترون، هسترادیول و اینهیبین A را ترشح می‌کند.) فرایند تشکیل هورمون اچ سی جی بدین صورت هست که پس از عمل لقاح و لانه‌گزینی تخمک بارور انجام گرفته در رحم، بین ۳ الی ۱۰ روز بعد جفت تشکیل می‌شود. حال توسط سلول‌های جفت، هورمون HCG تولید انجام گرفته و به مراقبت از جسم زرد می‌پردازد. نیمه عمر این هورمون ۱۲ الی ۳۶ ساعت می‌باانجام گرفت.


اندازه‌گیری هورمون hCG در خون نخستین‌بار در حدود ۱۱ روز پس از لقاح و بین ۱۲ تا ۱۴ روز پس از لقاح در ادرار قابل محاسبه هست. اندازه‌گیری سطح این هورمون از طریق ادرار که در منزل انجام می‌گیرد بی بی چک نامیده می‌شود. مقدار HCG به طور طبیعی هر ۷۲ ساعت دو برابر می‌شود به گونه‌ای که سطح آن در هفته‌های ۸ تا ۱۱ بارداری به حداکثر خود رسیده و سپس در ادامه بارداری کاهش می‌یابد.


اگر میزان BhCG مساوی و یا افزایش از ۱۵۰۰ باانجام گرفت برای بیمار سونوگرافی واژینال انجام می‌شود.

اما اگر میزان BhCG کاهش از ۱۵۰۰ باانجام گرفت،، در این صورت آزمایش باید ۴۸ ساعت بعد تکرار گردد اگر میزان بتا سیر نزولی داشت احتمالاً سقط شده هست و باید برای آن پیگیری های مربوطه انجام شود .

اما اگر میزان بتا بعد از ۴۸ ساعت افزایش یابد و مساوی یا افزایش از ۱۵۰۰ گردد برای بیمار سونوی ترانس واژینال انجام میگیرد .

اگر هم بعد از ۴۸ ساعت میزان بتا بالاتر از ۱۵۰۰ نشود درخوهست سونوگرافی تا رسیدن هورمون به این حد به تعویق می‌افتد .

آزمایش بتا چه زمانی انجام می‌شود؟


هورمون اچ سی جی در حاملگی طبیعی در حدود ۴ الی ۶ هفته پس از شروع بارداری افزایش قابل ملاحظه‌ای پیدا کـــرده و سپس کم کم افت پیدا می‌کند. اما در مواردی همچون بارداری خارج رحم، حاملگی مولار، برداشت کل رحم و کورتاژ پس از حاملگی سیر نزولی سریعتر آن قابل مشاهده هست. این آزمایش را هر زمان که مشکوک به حاملگی طبیعی و یا حتی موارد خارج رحمی بودید می‌توانید انجام دهید و درخوهست آن بوسیله خود فرد نیز قابل قبول هست.


آمادگی های لازم برای انجام آزمایش بتا چیست؟


برای انجام این آزمایش نیازی به ناشتا بودن نیست. عدم مصرف آب ضرورتی ندارد و حتی قطع داروهایی که در حال مصرف آن هستید (با تشخیص پزشک) لازم نیست. مدت زمان لازم برای انجام این آزمایش حدود نیم ساعت می‌باانجام گرفت و شما در هر ساعتی از شبانه روز می‌توانید این آزمایش را انجام دهید. هورمون hcg ابتدا در خون ظاهر می‌شود و بعد از آن شروع به متابولیزه انجام گرفتن کـــرده و در ادرار دفع می‌شود. بنابراین سنجش این هورمون در آزمایش خون حساس‌تر هست و زودتر مثبت می‌شود. در موارد حاملگی خارج رحمی هم که حتما باید خون تست شود. آزمایش سنجش بتا به دو نوع تقسیم بندی می‌شود؛ نوع کیفی که در آن فقط وجود هورمون اچ سی جی در خون بررسی می‌شود و نوع کمی که میزان آن نیز مورد سنجش قرار می‌گیرد.


در مورد سطح هورمون hCG این نکات را به یاد داشته باشید:


اگر در آزمایش بتا سطح هورمون اچ سی جی کاهش از ۵ mIU/ml باانجام گرفت، یعنی اینکه بارداری وجود ندارد و اگر سطح این هورمون بالاتر از ۲۵ mIU/ml باانجام گرفت، بارداری قطعی هست. اگر میزان HCG بین ۱۰ تا ۲۵ باانجام گرفت نمی‌توان در مورد بارداری یا عدم بارداری اظهار نظر قطعی نمود.

نکته: واحد اندازه گیری این هورمون milli-international units per milliliter = mIU/ml می‌باانجام گرفت.


در ۸۵% بارداری‌ها مقدار این هورمون طی ۴۸ الی ۷۲ ساعت دو برابر می شود و هرچه سن بارداری شما افزایش شود، زمان دو برابر انجام گرفتن این هورمون طولانی‌تر انجام گرفته و حداکثر به ۹۶ ساعت می‌رسد.

در مورد سطح این هورمون در بدن باید دقت نمود. زیرا در برخی حاملگی‌های طبیعی مقدار این هورمون می‌تواند کم باانجام گرفت ولی نوزادی تکمیلا سالم به دنیا آید. سونوگرافی در هفته‌های ۵ و ۶ بارداری صحت افزایشی نسبت به اندازه‌گیری hCG دارد.

به خاطر داشته باشید که هیچ عاملی نمی‌تواند سطح این هورمون را در بدن شما تحت تاثیر قرار دهد؛ به جز مصرف داروهایی که خود حاوی این هورمون باشند. داروهای حاوی هورمون اچ سی جی برای درمان نازایی مورد هستفاده قرار می‌گیرد و پزشک در مورد زمان انجام این آزمایش پس از دریافت این داروها، شما را راهنمایی خواهد کـــرد. سایر داروها مثل آنتی بیوتیک‌ها، ضد دردها، قرص‌های ضد بارداری خوراکی یا سایر داروهای هورمونی هیچ تاثیر بر مقدار این هورمون نخواهند داشت.

زمانی که سطح هورمون hCG به ۱۰۰۰ الی ۲۰۰۰ برسد، سونوگرافی واژینال (ترانس واژینال) می‌تواند ساک حاملگی را تشخیص دهد. چون سطوح این هورمون می‌تواند مختلف باانجام گرفت و زمان لقاح نیز به درستی مشخص نانجام گرفته باانجام گرفت، تشخیص با یافته‌های سونوگرافی تا زمانی که مقدار هورمون به mIU/ml 2000 نرسد قابل قبول نخواهد بود. بنابراین تا زمانی که سطح هورمون BHCG به حدود ۲۰۰۰ نرسیده اقدام به سونوگرافی واژینال نکنید؛ زیرا ساک حاملگی در سطحی پایین تر از عدد نقل کرد انجام گرفته قابل مشاهده نخواهد بود.

در اغلب موارد انجام تنها یکبار آزمایش بتا برای اندازه‌گیری هورمون اچ سی جی کافی نیست. در مواردی که در سلامت بارداری شکی وجود دارد، باید این آزمایش تعداد بار و با فاصله از هم انجام گیرد.


تفسیر آزمایش بتا بر اساس سن حاملگی


همانگونه که در بالا اشاره انجام گرفت سطح هورمون HCG در بدن با گذر هفته‌های بارداری تغییر می‌کند؛ به گونه‌ای که تا هفته هفتم الی هشتم سطح این هورمون رو افزایش می‌رود و در هفته‌های آتی بارداری یعنی هفته نهم به بعد سطح این هورمون در بدن رو به کاهش می‌گذارد. لازم به ذکر هست که مقدار این هورمون به طور معمول توسط پزشکان مجدد اندزاه گیری نمی‌شود مگر این که مشکلاتی همچون خونریزی، درد انجام گرفتید شکمی یا سابقه سقط جنین وجود داشته باانجام گرفت.


در مطلب زیر سطح این هورمون بر اساس LMP یعنی تعداد هفته‌هایی که از نخستین روز آخرین قاعدگی (Last Menstrual Period) گذشته، نشان داده انجام گرفته هست.


 تعداد هفته های گذشته از نخستین روز آخرین قاعدگی میزان هورمون BHCG با واحد mIU/ml


 ۳ هفته از LMP گذشته باانجام گرفت ۵۰-۵

 ۴ هفته از LMP گذشته باانجام گرفت ۴۲۶-۵
 ۵ هفته از LMP گذشته باانجام گرفت ۷۳۴۰-۱۸

 ۶ هفته از LMP گذشته باانجام گرفت ۵۶۵۰۰-۱۰۸۰

 ۸-۷ هفته از LMP گذشته باانجام گرفت ۲۲۹۰۰۰-۷۶۵۰

 ۱۲-۹ هفته از LMP گذشته باانجام گرفت ۲۸۸۰۰۰-۲۵۷۰۰

 ۱۶-۱۳ هفته از LMP گذشته باانجام گرفت ۲۵۴۰۰۰-۱۳۳۰۰

 ۲۴-۱۷ هفته از LMP گذشته باانجام گرفت ۱۶۵۴۰۰-۴۰۶۰

 ۴۰-۲۵ هفته از LMP گذشته باانجام گرفت ۱۱۷۰۰۰-۳۶۴۰


خانوم غیر حامله: <5 mIU/ml


بعد از یائسگی: <5/9 mIU/ml


نکته: اعداد مذکور صرفا به عنوان راهنما آورده انجام گرفته هست و افزایش این هورمون در افراد مختلف متفاوت می‌باانجام گرفت.


نکته: در هفته‌های چهارم تا ششم بارداری مقدار هورمون بتا اچ سی جی (BHCG) هر ۴۸ ساعت در بدن دو برابر می‌شود. توجه داشته باشید که اگر این افزایش به زیاد از سه روز طول کشید احتمال بارداری خارج از رحم وجود دارد و باید بررسی شود.


نکته: میزان سطح هورمون BHCG در هفته دوازدهم بارداری به بالاترین مقدار خود می‌رسد و بعد از آن باید رو به کاهش بگذارد. اگر بعد از هفته دوازدهم بازهم سطح این هورمون در حال افزایش باانجام گرفت احتمال بارداری مولار وجود دارد و باید بررسی‌های لازم صورت پذیرد. (حاملگی مولار عبارت هست از تخمک بارور انجام گرفته‌ای که ناهنجاری‌های خاصی در آن وجود داشته باانجام گرفت. در این وضعیت تخمک بارور انجام گرفته يا هرگز بطور تکمیل به جنين تبديل نمی‌‌شود و يا اين كه به شكل غير طبيعی رانجام گرفت کـــرده و نمی‌تواند خانومده بماند.)


سطح پایین هورمون HCG در آزمایش بتا نشانه چیست؟


مقادیر پایین hCG می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باانجام گرفت و برای اطمینان از پیش فرض‌های موجود باید آزمایش طی ۴۸ الی ۷۲ ساعت بعد مجدد تکرار شود تا با توجه به تغییرات سطح هورمون بتوان قضاوت صحیحی داشت. سطوح پایین هورمون hCG می‌تواند نشان‌دهنده موارد زیر باانجام گرفت:


خطا در تعیین سن حاملگی

احتمال حاملگی پوچ (Blighted Ovum) که منجر به سقط جنین می‌شود (حاملگی پوچ که به نام‌های تخمک سوخته یا Anembryonic نیز شناخته می‌شود یکی از علل رایج سقط جنین هست. این اتفاق زمانی می‌افتد که یک تخمک در رحم بارور انجام گرفته اما رانجام گرفت آن به سرعت متوقف می‌شود و شکل صحیح را به خودش نمی‌گیرد.)

حاملگی نابجا (Ectopic Pregnancy) یا همان بارداری خارج از رحم


سطح بالای هورمون اچ سی جی در آزمایش بتا نشانه چیست؟


همانند کم بودن سطح این هورمون، بالا بود زیاد از حد آن نیز نشانه‌ی مواردی هست که در زیر به آن اشاره می‌کنیم:


خطا در تخمین سن بارداری

حاملگی مولار

تعداد قلو زایی


در چه مواردی تست بارداری آزمایش بتا (چه از طریق خون و چه از طریق اندازه‌گیری از طریق ادرار) مثبت می‌شود؟


زمانی که بارداری قطعی باانجام گرفت

بیماری مول (حاملگی مولار) و یا بچه خوره وجود داشته باانجام گرفت

سرطان رحم وجود داشته باانجام گرفت


در چه مواردی تست بارداری آزمایش بتا (چه از طریق خون و چه از طریق اندازه‌گیری از طریق ادرار) منفی نشان داده می‌شود؟


زمانی که ادرار رقیق باانجام گرفت (توجه داشته باشید که ادرار نخست صبح به طور معمول افزایشین غلظت HCG را در بردارد و بهترین نمونه برای انجام تست ادرار (بی بی چک) هست.)

سقط جنین رخ داده باانجام گرفت

حاملگی خارج رحم اتفاق افتاده باانجام گرفت.


علت نتایج مثبت کاذب در آزمایش بتا چیست؟


زمانی که هر یک از موارد زیر وجود داشته احتمال مثبت بودن پاسخ آزمایش به صورت کاذب وجود دارد. یعنی پاسخ آزمایش شما مثبت انجام گرفته در حالی که این مثبت بودن صحت ندارد.


آلودگی باکتریائی ادرار

وجود پروتئین و یا خون در ادرار

مصرف متادون توسط بیمار

مصرف بعضی داروها مثل پرومتازین یا کلردیازپوکساید

وجود بیماریهائی مثل پروتئینوری، هموگلوبینوری

روش انجام آزمایش اشتباه انجام انجام گرفته باانجام گرفت

در خواندن نتایج اشتباه شده باانجام گرفت


علت نتایج منفی کاذب در آزمایش بتا چیست؟


پاسخ منفی کاذب زمانی اتفاق می‌افتد که:


هورمون HCG در حد اکثر غلظت خود باانجام گرفت و این مورد در روزهای ۶۰ تا ۸۰ بارداری می‌تواند اتفاق بیفتد.

وجود خطا در روش انجام آزمایش

انجام گرفتن آزمایش در روزهای نخست لقاح که هنوز هورمون اچ سی جی در ادرار وارد نانجام گرفته باانجام گرفت

نگهداری ادرار در ظروف غیر هستاندارد

اشتراک در شبکه اجتماعی

گوگل پلاس فیسبوک تویتر لینکدین دیگ کلوب فیسنما